Nowe miasto, nowy lekarz? Do lekarza rodzinnego zapiszesz się w mieście studiów bez meldunku, nocna pomoc działa bez rejonizacji, a do psychologa i psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć – stan na październik 2026.

Ból, który trwa miesiącami, potrafi zmienić całe życie. Coraz częściej pacjenci pytają o kannabinoidy, ale wokół nich wciąż jest więcej emocji niż rzetelnej wiedzy. 12 listopada 2026 roku stan badań przedstawi w Warszawie prof. Katarzyna Starowicz-Bubak z Instytutu Farmakologii PAN, a wykład można będzie obejrzeć także online.

Wyjazd na zaplanowany zabieg do innego kraju Unii Europejskiej to zupełnie inna sytuacja niż nagła choroba na wakacjach. Narodowy Fundusz Zdrowia wyjaśnia na swojej stronie, że kto chce się leczyć poza Polską i uzyskać z NFZ finansowanie takiego leczenia, musi najpierw dostać zgodę Prezesa Funduszu. Zgoda ma formę decyzji administracyjnej i trzeba ją mieć przed rozpoczęciem leczenia. Oto najważniejsze zasady, które podaje NFZ.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej, który obejmuje prawie 200 zmian. Ministerstwo Zdrowia poinformowało 27 października 2026 roku, że ma on przede wszystkim wzmocnić bezpieczeństwo lekowe Polski. Resort zapowiada między innymi tańsze leki produkowane w kraju, możliwość składania wniosków o refundację przez Internetowe Konto Pacjenta oraz większy udział organizacji pacjentów w negocjacjach. To na razie projekt, a nie obowiązujące prawo.

Gdy ktoś nagle upada i nie daje oznak życia, o jego szansach często decydują pierwsze minuty, a pomoc musi przyjść od osoby, która stoi obok. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej opisuje na portalu gov.pl, jak działa automatyczny defibrylator zewnętrzny, czyli AED, i dlaczego może go obsłużyć także ktoś bez wykształcenia medycznego. Oto, co mówi urząd o kolejnych krokach i o miejscach, w których takie urządzenia się znajdują.

Ciąża to czas, w którym warto wiedzieć, jaka opieka należy się przyszłej mamie. Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina w poradniku dla pacjentów, aktualizowanym 8 czerwca 2026 r., że kobieta ciężarna ma prawo do bezpłatnej opieki okołoporodowej od 21. tygodnia ciąży. Prowadzi ją położna podstawowej opieki zdrowotnej. Wyjaśniamy, ile jest spotkań, jak wygląda wizyta patronażowa i jak wybrać położną.

Samotność kojarzy się z osobami starszymi, ale europejskie dane pokazują, że dotyczy także młodych. Pierwsze unijne badanie na ten temat, przeprowadzone w 2022 roku na ponad 25 tysiącach osób, wykazało, że około 13 proc. ankietowanych czuje się samotnych przez większość czasu albo cały czas, a młodzi doświadczają tego częściej niż starsze pokolenia. Co jeszcze z niego wynika i co z tą wiedzą zrobić — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak o samotności myśleć.

Wiele osób ocenia granie stoperem: im więcej godzin, tym gorzej. Badacze z Karolinska Institutet zapytali jednak ponad 2,2 tysiąca młodych Szwedów w wieku 15–39 lat o gry i media społecznościowe. Okazało się, że sama liczba godzin mówi o problemie zaskakująco mało. Ważniejsze bywa to, co dzieje się obok ekranu: zainteresowania, relacje, plany i sen. Ten tekst pokazuje, na co patrzeć zamiast na licznik czasu — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak odróżnić pasję od problemu.

Sen i nastrój często chodzą w parze: gdy śpimy krócej, łatwiej o rozdrażnienie, a gorszy nastrój potrafi utrudniać zasypianie. Naukowcy z amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego sprawdzili, czy z jednym i drugim ma coś wspólnego sztuczne światło na zewnątrz domów, w których mieszkają nastolatki. Wyniki są ciekawe, ale z licznymi zastrzeżeniami — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co z nich wynika.

Wypalenie bywa na studiach słowem-wytrychem: pada przy każdym przemęczeniu, od zaliczeń po dyżury w pracy dorywczej. Tymczasem Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisuje je dość precyzyjnie i zastrzega, że to nie choroba, tylko zjawisko związane z pracą. Warto wiedzieć, co dokładnie mówi ta definicja, czego nie obejmuje i gdzie w Polsce szukać wsparcia, gdy jest ciężko — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, czym według WHO jest wypalenie.

Rezonans magnetyczny pokaże, gdzie leży guz mózgu i jak jest duży. Ale czy powie, jak groźny jest nowotwór i czy leczenie zadziała? Giacomo Annio z Oslo sprawdza guzy drganiami: urządzenie wielkości telefonu przyłożone do głowy pozwala ocenić, czy tkanka jest sztywna, czy miękka. Wynik zaskakuje, bo najbardziej złośliwe glejaki okazują się miększe od otoczenia — a skoro to historia o patrzeniu głębiej, na końcu sprawdzisz, czy sam oceniasz sprawy po pozorach.

Szpik kostny trudno podejrzeć przy pracy, a jeszcze trudniej odtworzyć w laboratorium. Zespół z Uniwersytetu w Pawii sięgnął więc po materiał, którego mało kto spodziewałby się w medycynie: jedwab z kokonów jedwabników. Powstał z niego biotusz, z którego drukuje się trójwymiarowe modele szpiku – miękkie, wytrzymałe i zmieniające kolor. Mają pomóc w badaniu chorób kości, testowaniu leków i produkcji płytek krwi – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tej jedwabnej historii.

Rozwijająca się siatkówka przypomina z bliska zatłoczony dworzec: komórki nerwowe ruszają naraz, mijają się, zawracają i wybierają zaskakujące trasy. A jednak na końcu powstaje precyzyjnie ułożona tkanka. Zespół Caren Norden przez ponad sześć lat podglądał ten proces w przezroczystych zarodkach danio pręgowanego i odkrył, że neurony kierują się sygnałami od sąsiadów, a niektóre ich ruchy chronią dojrzewającą tkankę — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty odnajdujesz się w twórczym chaosie.

Połykane czujniki pomagają lekarzom zaglądać do wnętrza organizmu bez skalpela, ale zawierają materiały, których nikt nie chciałby mieć ani w ciele, ani na wysypisku. Włoski zespół z unijnego projektu ELFO sprawdził, czy elektronikę da się zbudować z tego, co zwykle trafia na talerz i do łazienki: miodu, pigmentu z pasty do zębów czy soku z czerwonej kapusty. Część wyników zaskoczyła samych badaczy — a na końcu można sprawdzić, czy zaufałbyś technologii, którą trzeba połknąć.