Nowe miasto, nowy lekarz? Do lekarza rodzinnego zapiszesz się w mieście studiów bez meldunku, nocna pomoc działa bez rejonizacji, a do psychologa i psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć – stan na październik 2026.

Skierowanie nie jest potrzebne do psychiatry, ginekologa i położnika, onkologa, wenerologa, dentysty i lekarza medycyny sportowej, a także do świadczeń psychologa i optometrysty. Tak opisuje to portal pacjent.gov.pl, za którego treść odpowiada Narodowy Fundusz Zdrowia, w artykule zmodyfikowanym 12 czerwca 2026 roku. Strona wymienia też sytuacje, w których skierowanie do poradni specjalistycznej nie jest wymagane.

Przeziębienie to według amerykańskiego Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych. Zwykle trwa krócej niż tydzień, a objawy osiągają szczyt w ciągu 2–3 dni od zakażenia. Lekarstwa na nie nie ma, ale choroba powinna ustąpić sama, a antybiotyki na wirusy nie działają. Sprawdzamy, jakie objawy wskazuje CDC, jak wirusy się przenoszą i kiedy objawy powinny skłonić do kontaktu z lekarzem — a na końcu możesz sprawdzić, jak dobrze to znasz.

Do wykupienia leków z e-recepty potrzebny jest w aptece czterocyfrowy kod albo kod QR z aplikacji, a ważne są też terminy: co do zasady 30 dni, ale przy niektórych lekach 7, 120 lub 365 dni. Centrum e-Zdrowia opisało na stronie pacjent.gov.pl, zaktualizowanej 30 czerwca 2026 roku, jak odebrać e-receptę, jak ją zrealizować i co zmienia się przy recepcie rocznej oraz przy zakupie w kilku aptekach.

Na opakowaniu płatków czy jogurtu często widać hasło „zdrowe”, ale samo słowo niewiele mówi o składzie. Amerykańska agencja FDA zaktualizowała kryteria, które produkt musi spełnić, by mógł nosić określenie „healthy”: zawierać minimum wybranej grupy żywności oraz mieścić się w limitach cukrów dodanych, tłuszczów nasyconych i sodu. Sprawdzamy te zasady i to, czego uczą o czytaniu etykiet — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak oceniać hasło „zdrowe” na opakowaniu.

Doniesienia o możliwych przypadkach dżumy w Rosji wywołały pytania o to, czy choroba może zagrozić także Polsce. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB poinformował 6 października 2026 roku, że nie opublikowano informacji potwierdzających takie przypadki u ludzi, a Główny Inspektorat Sanitarny opisuje na swojej stronie, czym jest dżuma, jak się szerzy i jak można jej zapobiegać.

Alkohol bywa sposobem na rozładowanie napięcia, ale badaczki z Arizony sprawdziły, że dla zdrowia psychicznego liczy się nie tyle samo picie w stresie, ile cel, w jakim ktoś po alkohol sięga. Carley Vornlocher i Michelle Shiota z Arizona State University opisały 12 maja 2024 roku w czasopiśmie Behavioral Sciences badanie 264 dorosłych z USA, którzy przez 22 dni zgłaszali, ile piją i po co — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co z niego wynika.

Gdy sen nie przychodzi, łatwo zacząć się przejmować i tylko pogarszać sprawę. Serwis Every Mind Matters brytyjskiej publicznej służby zdrowia NHS zebrał sześć wskazówek dotyczących higieny snu: od stałej pory kładzenia się, przez wyciszenie przed snem i wygodną sypialnię, po to, co zrobić, gdy po dłuższej chwili wciąż nie możesz zasnąć — a na końcu możesz sprawdzić, jak dobrze znasz te porady.

Relacje z przyjaciółmi, rodziną i partnerem potrafią dodawać sił, ale też męczyć, zwłaszcza gdy w życiu dzieje się dużo naraz. Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia (NHS) opisuje na stronie Every Mind Matters, jak dbać o relacje z innymi i z samym sobą, jak rozmawiać, stawiać granice i spokojniej przechodzić przez kłótnie — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co z tych rad wynika dla Twoich relacji.

19 listopada 2026 roku przypada Międzynarodowy Dzień Dziecka w Żałobie. Fundacja Nagle Sami przypomina, że dziecko po stracie często bawi się i chodzi do szkoły jak dawniej, a mimo to przeżywa śmierć bliskiej osoby i potrzebuje wsparcia dorosłych. Terapeutka fundacji podpowiada, jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci i czego potrzebuje uczeń po stracie — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak mądrze towarzyszyć dziecku w żałobie.

Nie pamiętamy wszystkiego, co przeżyliśmy w ciągu dnia, i dobrze, że tak jest. Mózg sam wybiera, co zachować na dłużej, a najnowsze badanie pokazuje, że robi to już w chwili uczenia się: oznacza ważne informacje, żeby wzmocnić je podczas snu. Przeczytaj, jak naukowcy podejrzeli ten moment w zapisie fal mózgowych, a na końcu sprawdź w krótkim teście, czy uczysz się w zgodzie ze swoją pamięcią.

Rezonans magnetyczny pokaże, gdzie leży guz mózgu i jak jest duży. Ale czy powie, jak groźny jest nowotwór i czy leczenie zadziała? Giacomo Annio z Oslo sprawdza guzy drganiami: urządzenie wielkości telefonu przyłożone do głowy pozwala ocenić, czy tkanka jest sztywna, czy miękka. Wynik zaskakuje, bo najbardziej złośliwe glejaki okazują się miększe od otoczenia — a skoro to historia o patrzeniu głębiej, na końcu sprawdzisz, czy sam oceniasz sprawy po pozorach.

Szpik kostny trudno podejrzeć przy pracy, a jeszcze trudniej odtworzyć w laboratorium. Zespół z Uniwersytetu w Pawii sięgnął więc po materiał, którego mało kto spodziewałby się w medycynie: jedwab z kokonów jedwabników. Powstał z niego biotusz, z którego drukuje się trójwymiarowe modele szpiku – miękkie, wytrzymałe i zmieniające kolor. Mają pomóc w badaniu chorób kości, testowaniu leków i produkcji płytek krwi – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tej jedwabnej historii.

Rozwijająca się siatkówka przypomina z bliska zatłoczony dworzec: komórki nerwowe ruszają naraz, mijają się, zawracają i wybierają zaskakujące trasy. A jednak na końcu powstaje precyzyjnie ułożona tkanka. Zespół Caren Norden przez ponad sześć lat podglądał ten proces w przezroczystych zarodkach danio pręgowanego i odkrył, że neurony kierują się sygnałami od sąsiadów, a niektóre ich ruchy chronią dojrzewającą tkankę — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty odnajdujesz się w twórczym chaosie.