Nowe miasto, nowy lekarz? Do lekarza rodzinnego zapiszesz się w mieście studiów bez meldunku, nocna pomoc działa bez rejonizacji, a do psychologa i psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć – stan na październik 2026.

Rak płuca bywa długo bezobjawowy, dlatego wczesne wykrycie zmian ma tu ogromne znaczenie. Portal pacjent.gov.pl, za którego treść odpowiada Narodowy Fundusz Zdrowia, opisał w komunikacie z 1 października 2026 roku nowy program profilaktyki raka płuca z bezpłatną tomografią klatki piersiowej. Wyjaśniamy, komu przysługuje badanie, jak liczy się „paczkolata” i z jakich etapów składa się program.

Witaminy na odporność, tabletka na ból głowy, recepta od lekarza, a do tego coś na alergię od współlokatorki. Po kilku miesiącach trudno przypomnieć sobie, co dokładnie i w jakiej dawce trafia do organizmu. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina o prostym nawyku, który porządkuje ten bałagan i bywa bezcenny w nagłej sytuacji: własnej liście przyjmowanych preparatów — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak taką listę prowadzić.

Gdy przychodnia jest już zamknięta, a dolegliwość nie może czekać do rana, pacjent ma w Polsce kilka miejsc, gdzie uzyska pomoc. Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina w komunikacie z 3 kwietnia 2026 roku, zaktualizowanym 7 kwietnia 2026 roku, jak działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna, dyżur stomatologiczny i szpitalny oddział ratunkowy oraz czym różni się jedno od drugiego. Wyjaśniamy to krok po kroku.

Między wykładem a ćwiczeniami wielu studentów łapie to, co jest pod ręką: puszkę napoju, słodką kawę z automatu albo energetyka. Tymczasem amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) przypominają, że codzienna porcja wody jest ważna dla zdrowia, a małe zmiany nawyków wystarczą, by pić jej więcej — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, po jaki napój sięgnąć w różnych sytuacjach.

Wyjazd na zaplanowany zabieg do innego kraju Unii Europejskiej to zupełnie inna sytuacja niż nagła choroba na wakacjach. Narodowy Fundusz Zdrowia wyjaśnia na swojej stronie, że kto chce się leczyć poza Polską i uzyskać z NFZ finansowanie takiego leczenia, musi najpierw dostać zgodę Prezesa Funduszu. Zgoda ma formę decyzji administracyjnej i trzeba ją mieć przed rozpoczęciem leczenia. Oto najważniejsze zasady, które podaje NFZ.

Serial do drugiej w nocy, kawa po południu, telefon w ręku do ostatniej chwili przed zaśnięciem — dla wielu studentów to zwykły wieczór. Amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zebrały w jednym miejscu informacje o tym, ile snu potrzebuje dorosły człowiek i jakie nawyki pomagają spać lepiej. Sen wpływa na nastrój, uwagę i pamięć, więc warto o nim pomyśleć nie tylko w sesji — a na końcu możesz sprawdzić, ile wiesz o zdrowym śnie.

Termin goni, notatek wciąż przybywa, a w głowie huczy od myśli „nie dam rady”? Światowa Organizacja Zdrowia wydała w 2020 roku ilustrowany przewodnik, który uczy pięciu praktycznych umiejętności na takie chwile — od zatrzymania się i poczucia stóp na podłodze po łagodne mówienie do samego siebie. Według WHO do ćwiczeń wystarczy kilka minut dziennie — a na końcu możesz sprawdzić, co z tego zapamiętasz i jak sam podchodzisz do stresu.

Samotność kojarzy się z osobami starszymi, ale europejskie dane pokazują, że dotyczy także młodych. Pierwsze unijne badanie na ten temat, przeprowadzone w 2022 roku na ponad 25 tysiącach osób, wykazało, że około 13 proc. ankietowanych czuje się samotnych przez większość czasu albo cały czas, a młodzi doświadczają tego częściej niż starsze pokolenia. Co jeszcze z niego wynika i co z tą wiedzą zrobić — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak o samotności myśleć.

Wiele osób ocenia granie stoperem: im więcej godzin, tym gorzej. Badacze z Karolinska Institutet zapytali jednak ponad 2,2 tysiąca młodych Szwedów w wieku 15–39 lat o gry i media społecznościowe. Okazało się, że sama liczba godzin mówi o problemie zaskakująco mało. Ważniejsze bywa to, co dzieje się obok ekranu: zainteresowania, relacje, plany i sen. Ten tekst pokazuje, na co patrzeć zamiast na licznik czasu — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak odróżnić pasję od problemu.

Rezonans magnetyczny pokaże, gdzie leży guz mózgu i jak jest duży. Ale czy powie, jak groźny jest nowotwór i czy leczenie zadziała? Giacomo Annio z Oslo sprawdza guzy drganiami: urządzenie wielkości telefonu przyłożone do głowy pozwala ocenić, czy tkanka jest sztywna, czy miękka. Wynik zaskakuje, bo najbardziej złośliwe glejaki okazują się miększe od otoczenia — a skoro to historia o patrzeniu głębiej, na końcu sprawdzisz, czy sam oceniasz sprawy po pozorach.

Szpik kostny trudno podejrzeć przy pracy, a jeszcze trudniej odtworzyć w laboratorium. Zespół z Uniwersytetu w Pawii sięgnął więc po materiał, którego mało kto spodziewałby się w medycynie: jedwab z kokonów jedwabników. Powstał z niego biotusz, z którego drukuje się trójwymiarowe modele szpiku – miękkie, wytrzymałe i zmieniające kolor. Mają pomóc w badaniu chorób kości, testowaniu leków i produkcji płytek krwi – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tej jedwabnej historii.

Rozwijająca się siatkówka przypomina z bliska zatłoczony dworzec: komórki nerwowe ruszają naraz, mijają się, zawracają i wybierają zaskakujące trasy. A jednak na końcu powstaje precyzyjnie ułożona tkanka. Zespół Caren Norden przez ponad sześć lat podglądał ten proces w przezroczystych zarodkach danio pręgowanego i odkrył, że neurony kierują się sygnałami od sąsiadów, a niektóre ich ruchy chronią dojrzewającą tkankę — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty odnajdujesz się w twórczym chaosie.

Połykane czujniki pomagają lekarzom zaglądać do wnętrza organizmu bez skalpela, ale zawierają materiały, których nikt nie chciałby mieć ani w ciele, ani na wysypisku. Włoski zespół z unijnego projektu ELFO sprawdził, czy elektronikę da się zbudować z tego, co zwykle trafia na talerz i do łazienki: miodu, pigmentu z pasty do zębów czy soku z czerwonej kapusty. Część wyników zaskoczyła samych badaczy — a na końcu można sprawdzić, czy zaufałbyś technologii, którą trzeba połknąć.