Nowe miasto, nowy lekarz? Do lekarza rodzinnego zapiszesz się w mieście studiów bez meldunku, nocna pomoc działa bez rejonizacji, a do psychologa i psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć – stan na październik 2026.
Ból, który trwa miesiącami, potrafi zmienić całe życie. Coraz częściej pacjenci pytają o kannabinoidy, ale wokół nich wciąż jest więcej emocji niż rzetelnej wiedzy. 12 listopada 2026 roku stan badań przedstawi w Warszawie prof. Katarzyna Starowicz-Bubak z Instytutu Farmakologii PAN, a wykład można będzie obejrzeć także online.
Katar, kaszel, alergia albo kilka nocy z rzędu bez snu — w takich chwilach po tabletkę sięga się odruchowo, a potem siada za kierownicą, bo trzeba dojechać na zajęcia czy do pracy. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przypomina, że większość leków nie przeszkadza w prowadzeniu auta, ale niektóre, także te kupowane bez recepty, potrafią spowolnić reakcje, rozmazać wzrok albo wywołać senność na kilka godzin — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, kiedy lepiej zostawić kluczyki w domu.
Chipsy między zajęciami, nuggetsy po treningu, słodki napój do nauki — ultraprzetworzone jedzenie jest tanie, szybkie i zawsze pod ręką, więc w studenckim jadłospisie łatwo o nie aż za często. Badacze współpracujący z amerykańskimi Narodowymi Instytutami Zdrowia sprawdzają, dlaczego tak trudno na nim poprzestać i co dzieje się z apetytem, gdy stanowi podstawę diety. Podpowiadają też, jak je ograniczać bez rewolucji w kuchni — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak rozpoznać takie produkty na sklepowej półce.
Impreza integracyjna, urodziny współlokatora, piątek po kolokwium — na studiach okazji do picia nie brakuje, a o tym, ile to właściwie jest „za dużo”, mówi się rzadko. Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) prowadzą kampanię „Drink Less, Be Your Best”, która zamiast straszyć podsuwa proste sposoby na ograniczenie alkoholu: limity, liczenie porcji i plan na trudne sytuacje — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak pić mniej i nie wypaść przy tym z towarzystwa.
Kolano, które zaczyna boleć po kilku tygodniach biegania, albo nadgarstek protestujący po nocy nad pracą zaliczeniową — za takie dolegliwości często odpowiadają przeciążone ścięgna. Problem nie dotyczy wyłącznie sportowców, a jego początek bywa bezbolesny, więc łatwo go przeoczyć. Amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) tłumaczą, skąd biorą się takie urazy, dlaczego goją się opornie i jak im zapobiegać — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak zadbać o swoje ścięgna.
Po tygodniu zajęć i kolokwiów wiele osób traktuje piątkowe wyjście jako sposób na odreagowanie. Na początku rzeczywiście bywa lżej, ale amerykański National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA) zwraca uwagę, że ta ulga ma swoją cenę: następnego dnia przychodzi niepokój, rozdrażnienie i gorszy sen. Wyjaśniamy, skąd bierze się ten mechanizm i kiedy warto sięgnąć po wsparcie — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak alkohol działa na samopoczucie.
O zdrowiu fizycznym myślimy często: siłownia, warzywa, badania. O zdrowiu psychicznym – zwykle dopiero wtedy, gdy coś zaczyna się sypać. Amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego (NIMH) przypomina, że o głowę można dbać na co dzień, małymi krokami, i podsuwa konkretne nawyki, które łatwo wpleść w studencki tydzień – a na końcu możesz sprawdzić, które z nich masz już opanowane.
Współlokator od tygodnia nie wychodzi z pokoju, przyjaciółka pisze, że „nie ma już sensu się starać”, a ktoś z roku przestał odpisywać. W takich chwilach wiele osób chce pomóc, ale boi się, że powie coś nie tak. Amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego (NIMH) opisał pięć prostych kroków, które może zrobić każdy – bez specjalistycznej wiedzy. Uzupełniliśmy je polskimi numerami pomocy – a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak się zachować.
„Weź się w garść”, „inni mają gorzej”, „to tylko sesja” – takie słowa słyszy wiele osób, które od tygodni nie mają siły wstać z łóżka. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w swoim opracowaniu o depresji wyjaśnia, czym różni się ona od zwykłego smutku, jak jest częsta i jakie formy leczenia są skuteczne. Zebraliśmy najważniejsze fakty, które pomagają lepiej rozumieć siebie i innych – a na końcu możesz sprawdzić swoją wiedzę o depresji.
Rezonans magnetyczny pokaże, gdzie leży guz mózgu i jak jest duży. Ale czy powie, jak groźny jest nowotwór i czy leczenie zadziała? Giacomo Annio z Oslo sprawdza guzy drganiami: urządzenie wielkości telefonu przyłożone do głowy pozwala ocenić, czy tkanka jest sztywna, czy miękka. Wynik zaskakuje, bo najbardziej złośliwe glejaki okazują się miększe od otoczenia — a skoro to historia o patrzeniu głębiej, na końcu sprawdzisz, czy sam oceniasz sprawy po pozorach.
Szpik kostny trudno podejrzeć przy pracy, a jeszcze trudniej odtworzyć w laboratorium. Zespół z Uniwersytetu w Pawii sięgnął więc po materiał, którego mało kto spodziewałby się w medycynie: jedwab z kokonów jedwabników. Powstał z niego biotusz, z którego drukuje się trójwymiarowe modele szpiku – miękkie, wytrzymałe i zmieniające kolor. Mają pomóc w badaniu chorób kości, testowaniu leków i produkcji płytek krwi – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tej jedwabnej historii.
Rozwijająca się siatkówka przypomina z bliska zatłoczony dworzec: komórki nerwowe ruszają naraz, mijają się, zawracają i wybierają zaskakujące trasy. A jednak na końcu powstaje precyzyjnie ułożona tkanka. Zespół Caren Norden przez ponad sześć lat podglądał ten proces w przezroczystych zarodkach danio pręgowanego i odkrył, że neurony kierują się sygnałami od sąsiadów, a niektóre ich ruchy chronią dojrzewającą tkankę — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty odnajdujesz się w twórczym chaosie.
Połykane czujniki pomagają lekarzom zaglądać do wnętrza organizmu bez skalpela, ale zawierają materiały, których nikt nie chciałby mieć ani w ciele, ani na wysypisku. Włoski zespół z unijnego projektu ELFO sprawdził, czy elektronikę da się zbudować z tego, co zwykle trafia na talerz i do łazienki: miodu, pigmentu z pasty do zębów czy soku z czerwonej kapusty. Część wyników zaskoczyła samych badaczy — a na końcu można sprawdzić, czy zaufałbyś technologii, którą trzeba połknąć.
