Zbieranie wirtualnych jabłek i wybieranie przekąsek brzmi jak zwykła rozrywka na przerwę między zajęciami. Naukowcy z USA sprawdzili jednak, czy dwie proste gry mogą pomóc lekarzom szybciej rozpoznać depresję. Okazało się, że osoby z depresją grały w nie wyraźnie inaczej niż osoby zdrowe. Oto, co zdradzały ich decyzje i dlaczego to dopiero początek drogi do nowego narzędzia w gabinecie — a na końcu można sprawdzić, jak dbasz o swoje samopoczucie na co dzień.
Depresja to coś więcej niż gorszy dzień czy zmęczenie przed sesją. Wiąże się z długotrwałym poczuciem smutku i utratą zainteresowania rzeczami, które wcześniej sprawiały przyjemność. Rozpoznanie jej zwykle zaczyna się od rozmowy, a ta w dużej mierze zależy od tego, co pacjent potrafi i chce opowiedzieć o swoim samopoczuciu.
Badacze finansowani przez amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH), a konkretnie przez Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego (NIMH), postanowili sprawdzić, czy wsparciem mogą być proste testy przypominające gry wideo. Wyniki opisano w maju 2026 roku w czasopiśmie naukowym Proceedings of the National Academy of Sciences.
W badaniu uczestniczyły dwie grupy: osoby zdrowe oraz osoby z depresją o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim. Wszyscy dostali to samo zadanie – zagrać w dwie gry. Każda z nich sprawdzała jednak coś innego.
Jednym ze współprowadzących projekt był dr Paul Glimcher z Uniwersytetu Nowojorskiego (New York University).
W pierwszej grze uczestnicy zbierali jabłka z drzew. Haczyk polegał na tym, że każde kolejne zbieranie z tego samego drzewa dawało mniej owoców. Gracz musiał więc raz po raz decydować: zostać przy znanym drzewie czy przejść do nowego.
Zadanie miało pokazać, w którym momencie dana osoba przestaje odczuwać, że gra jest dla niej nagradzająca. Wynik był wyraźny. Osoby z depresją przechodziły do nowych drzew wcześniej niż osoby bez depresji. Co więcej, moment tej decyzji okazał się ściśle powiązany z tym, jak nasilone były objawy depresji u danego uczestnika.
Druga gra sprawdzała, jak ludzie dostosowują swoje decyzje, gdy zmienia się sytuacja. Uczestnicy układali ranking przekąsek według tego, ile byliby gotowi za nie zapłacić. Potem te same produkty pokazywano im w różnych zestawieniach, żeby zobaczyć, czy kolejność się zmieni.
Osoby zdrowe zmieniały oceny w zależności od tego, jakie inne opcje miały akurat do wyboru – podobnie jak w sklepie, gdzie ten sam batonik wydaje się mniej atrakcyjny obok ulubionych chipsów. Osoby z depresją tego nie robiły. Ich oceny nie zmieniały się pod wpływem nowego kontekstu.
„Nasza gra behawioralna daje nam wskazówki, co dzieje się w mózgach pacjentów z depresją” – mówi dr Paul Glimcher.
Obie gry dotykają spraw, które trudno uchwycić w zwykłej rozmowie: tego, jak człowiek odczuwa nagrodę, i tego, jak elastycznie podejmuje decyzje. O takich rzeczach niełatwo opowiedzieć słowami, za to widać je w zachowaniu – choćby w tym, kiedy ktoś odchodzi od drzewa z jabłkami.
Autorzy liczą, że po dalszych badaniach takie proste testy mogłyby pomóc lekarzom w kilku sprawach:
Warto jednak pamiętać, że to na razie wyniki badań, a nie gotowe narzędzie. Gra nie zastąpi rozmowy ze specjalistą i nie służy do samodzielnego stawiania diagnozy.
Każdy miewa gorsze okresy – po oblanym kolokwium, rozstaniu czy w środku zimowej sesji. Jeśli jednak przygnębienie nie mija, a rzeczy, które dawniej cieszyły, przestają mieć znaczenie, warto porozmawiać z lekarzem. Dobrym pierwszym krokiem może być lekarz rodzinny, psycholog albo uczelniana poradnia wsparcia psychologicznego.
Na co dzień warto też pilnować podstaw: snu, ruchu, regularnych posiłków i kontaktu z bliskimi. Więcej tekstów o zdrowiu fizycznym i psychicznym studentów można znaleźć w serwisie zdrowie.studentnews.pl.
Dwie proste gry – zbieranie jabłek i ocenianie przekąsek – pokazały, że osoby z depresją inaczej reagują na malejącą nagrodę i mniej elastycznie zmieniają decyzje, gdy zmienia się sytuacja. Badanie wspierane przez NIH sugeruje, że w przyszłości podobne testy mogą pomóc lekarzom szybciej wykrywać depresję i śledzić jej przebieg. Zanim trafią do gabinetów, potrzebne są jednak dalsze badania, a przy niepokojących objawach najlepiej po prostu porozmawiać z lekarzem.
Źródło: NIH News in Health
5 pytań · minuta
poleca:
